28 Maart 2007

'Helaas vertelt iedereen leugens'

Curator opent jacht op 'vrienden' René van den Berg met miljoenenclaims

Het financieel Dagblad
GERBEN VAN DER MAREL

AMSTERDAM - 'Wonderbelegger' René van den Berg maakte een handjevol mensen multimiljonair. Curator Toni van Hees is vastberaden deze winsten in een unieke civiele procedure op te eisen.

'Het gaat om een klein groepje zeer dichtbij Van den Berg', vertelt Van Hees in zijn kantoor bij Stibbe. Hier leidt hij een zeskoppig team dat de omvangrijke beleggingsfraudezaak sinds de zomer van 2005 uitzoekt.

De rentes die Van den Berg beloofde én soms ook uitbetaalde zijn duizelingwekkend, vertelt Van Hees. 'Soms op jaarbasis wel 400%. Of 20% in zes weken. De tijdsduur van de leningen verschilden sterk. Soms had hij acties, aanbiedingen. Die werden dan rond gebeld.'

Het maakte enkele beleggers in een paar jaar tijd multimiljonair. 'Eén persoon heeft zelfs euro 5 mln verdiend. Nummer twee slechts iets minder.' Binnenkort verstuurt Van Hees de eerste set van zes tot tien dagvaardingen.

De totale groep van beleggers die per saldo meer hebben ontvangen dan dat ze hebben ingelegd is ongeveer honderd, aldus de ruwe schatting van de curator. Het aantal verliezers is vele malen groter. Hun collectieve nadeel ligt tussen de euro 40 mln en euro 50 mln. Een vijfde daarvan kwam bij de grote winnaars terecht. Behoorlijk wat inleggers wisten ternauwernood quitte te draaien.

'We hebben het plaatje alleen nog lang niet compleet. Er zijn ook nog contante betalingen geweest. Daarover bestaat echter nog veel onduidelijkheid', zegt Van Hees.

Hij realiseert zich dat zijn civiele procedures bepaalde deelnemers in problemen brengen. 'Als mensen hun winsten hebben opgemaakt moeten hebben zij een probleem, dat is duidelijk. We hebben zestig mensen met winsten aangeschreven. Vaak krijgen we geen reactie. Of een ontkenning. Als ze erkennen winst gemaakt te hebben zeggen sommigen "zak er maar in, val ons niet lastig, afspraak is afspraak". Van den Berg beloofde ze rente en die kregen ze.'

Toch is het volgens Van Hees juridisch haalbaar om geld bij de winnaars terug te halen. 'Investeerders konden vermoeden dat Van den Berg helemaal niet belegde. Vooral de grootverdieners. De rendementen sloegen helemaal nergens op. We kunnen niet altijd bewijzen dat ze het wisten, maar dat hoeft ook niet om succesvol verhaal te halen.'

Van den Berg erkent volgens de curator inmiddels gelogen te hebben. Maar hij is niet de enige die de curator om de tuin zou leiden. 'Ook mensen die geld hebben ingelegd proberen dat. Zowel winnaars als verliezers vertellen leugens', zucht Van Hees. 'Ze leggen valse verklaringen af, ze komen met valse schuldbekentenissen in de hoop dat ze geld terug krijgen, ze antedateren of vervalsen stukken en vullen bewust foute bedragen in.'

Ook de tussenpersonen, ook wel rayonmanagers genoemd, vertellen volgens de curator fabeltjes. 'Deze zaak hangt van leugens aan elkaar. Alle tussenpersonen beweren dat het voor hen liefdewerk oud papier was terwijl ze honderden investeerders aanleverden en hypotheekconstructies voor ze maakten. In werkelijkheid verdienden ze fors, naar verluidt ontvingen ze een provisie van soms wel 10% over de eerste inleg. Het totaal kunnen we echter niet achterhalen omdat deze provisie weer met allerlei kunstgrepen werd uitgekeerd.'

Het Openbaar Ministerie, dat de rol van de tien à twintig tussenpersonen in onderzoek heeft, meent dat provisies zijn weggesluisd naar bankrekeningen in Zwitserland.

Voor de verliezers kan Van Hees momenteel weinig doen. Hij probeert zoveel mogelijk geld terug te halen bij de grote winnaars van het piramidespel dat door Van den Berg is opgezet.

Verder probeert hij de vinger te krijgen achter mogelijk nog verborgen potten met geld. Maar de grootste zorg is een miljoenenaanslag die Van den Berg heeft gekregen van de fiscus. Die stelt dat Van den Berg met zijn piramidespel winst behaalde. 'Een bizarre vordering; hij heeft alleen verlies geleden', zegt Van Hees. 'Zo blijft er voor de gedupeerden niets over.'

'Wonderbelegger' met charisma

Van den Berg mag gerust een fenomeen genoemd worden. Jarenlang trok de directeur van effecteninstelling Intervaluta bij beleggers tientallen miljoenen aan. Zijn werkgever en toezichthouder AFM zouden lange tijd van niets geweten hebben.

Circa 2000 mensen dacht via de charismatische 'wonderbelegger' te investeren. In werkelijkheid pompte hij de tientallen miljoenen euro's rond. De winst van de één werd betaald uit de inleg van de ander. Van den Berg ontving over een aantal jaren euro 85 mln inleg. Hiervan keerde hij euro 79 mln uit aan intimi.

Piramidespelen van deze omvang kende Nederland niet eerder. Van den Berg zat een jaar in voorarrest en kreeg in augustus 2006 vijf jaar cel. Op 10 juli start bij het hof het hoger beroep.