20 Juli 2006

De Volkskrant

René kon niet goed meekomen op school

Reportage  Van onze verslaggever Merijn Rengers

AMSTERDAM - De eerste dag van de strafzaak tegen René van den Berg staat in het teken van zijn Gooise achtergrond. René was niet goed op school en redde het ook al niet als superbelegger.

OM eist vijf jaar tegen belegger Van den Berg
Het ging hem niet om het geld, zegt René van den Berg in de rechtszaal in Amsterdam. En het ging hem ook niet om de glamour, of om het kopen van zo veel mogelijk dure auto’s, zegt zijn advocaat Cees Korvinus.

Nee, René van den Berg haalde tientallen miljoenen op bij beleggers om aardig te worden gevonden. Om respect te oogsten in zijn directe omgeving. Dat bezweren de van grootschalige oplichting verdachte superbelegger en zijn raadsman woensdag bij de rechter.

Het is een van de laatste Van den Berg-shows dit jaar. De strafzaak wordt op de voet gevolgd door pers en vrienden van de Hilversummer. Vandaag staan het pleidooi en de strafeis van de officier van justitie op de rol. Op 14 augustus volgt het vonnis.

‘Ik ben nooit voor vol aangezien’, zegt Van den Berg op de eerste dag van zijn strafzaak. ‘Ik was niet goed op school en ben altijd blijven opkijken tegen mensen met een titel. Tegen intellectuelen en mensen die hadden doorgeleerd. Ik was maar een gewone zakenman.’

Van den Berg heeft vooral zijn broer hoog zitten, blijkt op de zitting. Terwijl de jonge René op het Comenius College in Hilversum vaak blijft zitten en uiteindelijk zonder diploma van school moet, fietst zijn broer fluitend door zijn middelbare-schooltijd en studeert daarna verder. René is daar jaloers op, blijkt uit het psychologisch onderzoek naar zijn achtergrond.Zijn start op de arbeidsmarkt bevestigt zijn minderwaardigheidsgevoel. Terwijl zijn vader succesvol is bij de Bank of America en zijn broer het goed doet op school, begint René als uitbater van een tenniskantine. In de wintermaanden, als er niet buiten wordt getennist, voorziet Van den Berg in zijn onderhoud door de melkboer te helpen en bij te klussen als tuinman.

De inhaalrace met zijn omgeving begint daarna. Zijn vader helpt hem aan een baantje bij de huidige Kas Bank waarna Van den Berg doorrolt in de financiële sector. Daar vervult hij een aantal middenkaderfuncties, voordat hij midden jaren negentig – na een lelijk akkefietje bij een Belgische bank – binnenkomt bij Intervaluta, een Fries bedrijf waar Van den Berg in tien jaar tijd furore maakt. Eerst als een gevierd belegger en daarna als de man die een van de grootste beleggingsschandalen uit de Nederlandse geschiedenis op zijn naam heeft.

En dat allemaal om voor vol te worden aangezien, verzucht hij. ‘Eén boekje heb ik geschreven. Maar dat was maar een heel dun boekje dat ik ook nog samen met Hans Böhm heb gemaakt. Terwijl de andere mensen met wie ik werkte allemaal echte boeken hadden geschreven en titels hadden.’Door de beleggingen, door de spanning en de feeststemming die Van den Berg in zijn omgeving teweeg bracht, steeg hij uit boven zichzelf: de zittenblijver uit het Gooi, die het nooit zo ver zou schoppen als zijn broer.

‘Het was zo fijn als iedereen op de tennisclub mij een hand kwam schudden’, zegt hij tegen de rechter. ‘Het was echt kicken toen de tennisvereniging die ík sponsorde Nederlands kampioen werd. Dat had ík geregeld. Ik had vedetten als Martin Verkerk en John van Lottum naar Hilversum gehaald. Iedereen wilde erbij horen.’

Het uitgebreide exposé past in het plaatje dat Van den Berg van zichzelf wil schetsen. Dat van de statusbeluste, lieve jongen, die over het randje ging om aardig gevonden te worden, maar nooit doelbewust mensen heeft opgelicht. Het miljoenenspel dat hij opzette, is hem boven het hoofd gegroeid en daardoor fataal geworden, houdt hij de rechtbank voor.

‘Ik heb nooit gebrast met al dat geld’, zegt hij schuldbewust. ‘Ik heb enorme spijt dat het zo is gelopen, maar ik ben er niet rijk van geworden. Vrienden vroegen me vaak: waarom blijf je in dat lullige buurtje in Hilversum wonen? Maar ik heb altijd alleen naar de mensen gekeken en niet naar het geld. Ik ben heel sociaal.’

Het Openbaar Ministerie (OM) denkt daar anders over, maar onthoudt zich woensdag van commentaar. Vandaag krijgt de officier van justitie ruim baan om uit te leggen dat Van den Berg wel degelijk kwaad in de zin had en doelbewust beleggers geld uit de zak klopte. Ook zal de officier ingaan op de grote sommen contant geld waarmee Van den Berg in Zwitserland en Liechtenstein heen en weer sleepte.

Met dat geld probeerde Van den Berg onder meer een potje voor zijn vrouw te creëren, waar schuldeisers en de curator niet aan konden komen.

Maar dat niet alleen, zegt het OM. Van den Berg zou ook crimineel geld hebben witgewassen via contante stortingen, ingenieuze overboekingen en hypotheken, en de aankoop van een kantoorpand in Aalsmeer.

Dat zijn niet de trucs die je verwacht van de man die belegger Van den Berg zegt te zijn: de aardige Hilversumse jongen, die te ver ging om aardig en slim gevonden te worden.