26 juli 2008

„Nieuwe HOLLEEDER is een NIGERIAAN”

ZE ZIJN met velen, bovenmatig slim en kennen geen scrupules. Vanuit de Amsterdamse Bijlmer wordt de wereld al jaren belaagd door Nigerianen, ware kenners van de psychologie van het oplichten. Maar het gaat allang niet meer om alleen de bekende trucs met mails, neploterijen of -erfenissen. Deze West-Afrikaanse netwerken, zoals de politie ze noemt, zijn inmiddels uitgegroeid tot machtige spelers in de cocaïne en de vrouwenhandel. De poldermaffia lijkt ’old school’ , de Bijlmer is nu broedplaats. „Het is de kracht van de massa”, zegt een politieman. De kopstukken lijken onaantastbaar, maar De Telegraaf achterhaalde hun gezichten. Het politieonderzoek ligt echter stil.

BIJLMER BROEDPLAATS VAN AFRIKAANSE MAFFIA

„Nieuwe HOLLEEDER is een NIGERIAAN”

Aanpak bendes, die zich onaantastbaar wanen, ligt stil…

De Telegraaf
door BERT HUISJES

AMSTERDAM, zaterdag
Wie dommer is dan hen, heeft het zelf verdiend. Wellicht zit het succes in het enorme plezier, getuige het vrolijke liedje: ’Het is maar een spel. Jij bent de domoor, ik ben de meester. Mijn lieve witte vriend, ik eet jouw geld.’ Criminaliteit is heerlijk. Het klinkt door in alle woorden door van de popsong ’I go chop your dollar’. Het vrolijke afroliedje groeide uit tot de alternatieve nationale hymne van Nigeria.
Maar dítmaal opereerde de Amsterdamse politie heel slim. Toen de Nigeriaanse ster Nkem Owoh vorig jaar zomer het lijflied zou komen zingen in grand café Het Vervolg in Amsterdam-Zuidoost, stroomden de aanhangers toe. Veel West-Afrikanen, maar voornamelijk Nigerianen. Toen de zaak vol zat, grendelde een politiemacht het gebouw hermetisch af.
„Dat was een interessante bijeenkomst”, grinnikt René van der Wouw van het Bureau Financiële Recherche van de Amsterdamse politie. „We dachten dat er wel wat mensen zouden zijn, die onze speciale belangstelling zouden hebben.”
      
De eerste liquidaties zijn inmiddels een feit

De operatie is geen toeval. Bij de Criminele Inlichtingen Eenheid (CIE) is in de vier weken ervoor interessante informatie binnengekomen. In het grand café komen elke vrijdag en zaterdag Nigerianen samen om hun criminele opbrengst te vieren. Zij houden zich bezig met handel in verdovende middelen, xtc, fraude en oplichting, meldt het CIE-proces-verbaal van 11 juni 2007 (nr. 782-0510/ 2007). De dienst geeft de informatie de status van ’betrouwbaar’.
Een jaar eerder zijn er al aanwijzingen, in het Macro-onderzoek van de financiële recherche. Een anonieme tipgever meldt het team dat het grand café een pleisterplaats is. „De criminelen kunnen geïdentificeerd worden aan de hand van het grote aantal flessen champagne of cognac. Ze spenderen er duizenden euro’s in een nacht aan drank.”
Op de avond van 15 op 16 juni 2007 vinden er meer dan 200 arrestaties plaats. Bijna honderd arrestanten worden het land uitgezet, omdat ze illegaal zijn, onder wie de zanger. Voor even zit de schrik er bij de Nigerianen in. De politie lijkt ineens hard in te grijpen, getuige intensieve aandacht van zelfs twee teams. Het team van René van der Wouw draait drie onderzoeken, en werkt daarbij zelfs samen met de Amerikaanse federale politie. Ook de bovenregionale recherche slaat toe met het Apollo-team. „De activiteiten daalden ineens tot bijna nul”, zegt Van der Wouw.
Een ritje met detective Frank Engelsman van het recherchebureau Ultrascan door de Bijlmer is bijna vermakelijk. Zijn bureau onderzoekt al jaren de Nigeriaanse netwerken, die sinds 2000 vooral met fraude en oplichting in beeld kwamen. Bij het kantoor van GWK in Diemen melden we ons bij de slagboom voor John Henri. „Momentje”, zegt de portier. „Meneer Henri? Heeft u een afspraak met hem?”
We komen voor de 1,5 miljoen euro, die hij op dit adres voor ons heeft klaarliggen, zeggen we. „Ik vraag even na”, zegt de portier, om even later terug te komen. „Er werkt hier geen John Henri. Ik heb het nagevraagd, het is pure oplichting, meneer. Er staan wel vaker mensen aan de poort.”
In enkele jaren is dit het deel van Amsterdam dat is uitgegroeid tot werkterrein van mondiaal opererende West-Afrikaanse bendes. Straten als de Foppingadreef met zijn kantoren van ING en ABN Amro bleken een waar slachthuis voor met name welgestelde Britten en Amerikanen. Politieman Van der Wouw: „Vanaf 2000 kregen we steeds meer aangiften van gedupeerden, die voor een erfenis of een zakendeal naar Nederland werden gelokt.” Verrassend vaak bleken de slachtoffers artsen of goed opgeleide zakenlui.
De truc als altijd was de voorschotfraude, of in het Engels ’419-fraude’, vernoemd naar een wetsartikel in het Nigeriaanse wetboek van strafrecht. Een grote som wordt in het vooruitzicht gesteld, maar de ontvanger moet eerst even wat kosten betalen.
      
Alert
Het werd een crimineel bedrijf, dat zelfs de aandacht op zich vestigde van de Amerikaanse Secret Service die alert is op financiële misdaad. In 2006 bezoeken een aantal hoge ambtenaren van het Amerikaanse ministerie van Justitie, de federale politiedienst US Postal Inspection Service en de Canadese politie het politiebureau in de hoofdstad. Zij krijgen daar van Van der Wouw een presentatie over de Amsterdams-Nigeriaanse firma list & bedrog.
„We hebben toen afgesproken dat wij de daderkant zouden doen”, zegt Van der Wouw nu. „Zij namen contact op met de slachtoffers in eigen land.” De samenwerking krijgt de dubbelzinnige naam Dutch Treat. Er volgen drie grote onderzoeken: Macro, Concha en Presto. In totaal zullen 150 Nigerianen worden aangehouden. Zes worden aan de VS uitgeleverd. „En drie staan nog op de nominatie.”
Hun slachtoffers zijn binnengelokt in nepkantoren. „Die konden precies zeggen dat ze op de Daalwijkdreef binnen waren geweest in een glazen kantoor met heel groot nummer 100 op de gevel”, zo wijst Engelsman aan. „Maar in deze straat staan zes identieke kantoren met dat nummer. Ze heten alleen anders. Dat is niet goed te zien. Deze criminelen huren een kantoor voor een middag of zelfs een uur.”
Het is geen kleine criminaliteit – hoewel dat soms zo lijkt. Een van de grootste zwendels, en voorbeeld voor elke ’rechtgeaarde’ Nigeriaan in de Bijlmer, werd onlangs beschreven door de Britse auteur Misha Glenny. In zijn boek McMaffia, over internationale misdaadstructuren, reconstrueert hij hoe Nigerianen op exact dezelfde wijze de Braziliaanse Banco Noroeste (overgenomen door Banco Santander) voor 242 miljoen dollar tilden.
„De grootste bankroof in de geschiedenis”, aldus Glenny. Een topman van de bank werd in de waan gelaten dat hij investeerde in de aanleg van een luchthaven in Lagos. „Om hem heen werd een hele operatie opgezet. Met limousines, ontmoetingen in Londen, officiële bankpapieren.” Dat de investering niet bestond, bleek toen bij de overname de boeken van de bank open moesten.
Het recente onderzoek van de Amsterdamse politie maakt duidelijk waarom de Nigerianen jarenlang zo onzichtbaar vanuit Zuidoost konden opereren. Het misdaadgeld wordt nauwelijks in Nederland uitgegeven. Het gaat terug naar Nigeria, waar er vastgoed, villa’s en Hummers van worden verkocht. De Nigeriaan taalt niet naar een villa in Blaricum of Wassenaar. Ons land is slechts wingewest, zoals hun land dat ook eeuwen was – vinden ze.
Hun fraude-industrie zakte na de reeks arrestaties even in. Maar sinds kort draait hij weer op volle kracht, nu het succesvolle maar tijdelijke bovenregionale Apolloteam van de politie is opgeheven en het fraudeteam van de Amsterdamse politie een pas op de plaats maakt. Tegelijk wordt duidelijk zichtbaar dat de West-Afrikaanse netwerken opschuiven naar een véél zwaardere onderwereld, die van de narcotica en mensenhandel.
De reden daarvoor is simpel: Nigeriaanse bendes hebben een cruciale plek verworven in de aanvoer van cocaïne naar Europa. Een jaar geleden liet een officier bij het centrum voor drugsbestrijding in het Caribische gebied op satellietopnamen De Telegraaf al zien hoe de beweging van smokkelvaartuigen is gewijzigd. De Antillen worden steeds vaker gepasseerd. De drugs voor Europa worden vanuit Colombia nu vooral aangevoerd naar West-Afrika, met name Nigeria.
En juist de Bijlmer is traditioneel de grootste nevenvestiging van Nigeriaanse criminelen in Europa, naast Spanje. Die structuren blijken uitstekend bruikbaar. De drugs moeten naar het Westen. Het geld naar Nigeria. Engelsman: „Het verplaatsen van geld is een van hun specialisaties, onder meer via kerkgenootschappen. Zij hebben nu de drugs, de infrastructuur, de handigheid en enorm veel mensen.”
      
Alliantie
De Nigeriaanse bovenbazen, zegt hij, hebben sinds kort bovendien een andere alliantie gesloten. Met de Roemeense onderwereld. „Opvallend, want vroeger zou een Roemeen een Afrikaan nog geen hand geven”, aldus Engelsman. „Roemenië is nu nuttig voor het wegzetten van geld. Daar kunnen nog steeds grote hoeveelheden geld worden ingeleverd bij de bank, zonder vragen. Bovendien hebben de Nigerianen nu iets wat de Roemenen goed kunnen verhandelen. Die groepen kunnen elkaar ineens goed gebruiken.”

Als bijproduct leveren de Nigerianen nu ook meisjes aan de Roemenen voor de prostitutie, onder meer in Nederland. „En dat is nieuw. Je ziet het bij het aanbod voor call girls. Roemeense en Nigeriaanse meisjes, vaak nog minderjarig, worden in één pakket aangeboden.”
Twee recente Nederlandse onderzoeken onderstrepen dat. Een cocaïnenetwerk van uitsluitend Nigerianen uit de Bijlmer werd onlangs opgerold door de FIOD/ECD. Dat kwam bij toeval aan het licht toen fiscaal rechercheurs een meisje aanhielden met een berg Zwitserse francs. Het werd een voltreffer. In telefoontaps in het Cashew-onderzoek kwam de jarenlang ongrijpbare Nigeriaan ’Henry’ naar voren, uit de Bijlmer.
      
Ze hebben cocaïneen vrouwenhandel in handen

Hij onderhield zijn eigen Zwitserland-connectie. Meisjes stuurde hij per trein met cocaïne naar Zürich, waarna ze met geld weer naar Amsterdam terugkeerden. De cocaïne uit Zuid-Amerika voorzag hij zo van verdere distributie in Europa. Hij kreeg onlangs acht jaar cel opgelegd. Omdat hij van de rechter het vonnis in vrijheid (!) mocht afwachten, leeft Henry nu „nog lang en gelukkig in Nigeria”, aldus de politie.
De nieuwe Nigeriaanse rol in de vrouwenhandel werd onlangs door het landelijk parket aangetoond. Minderjarige Nigeriaanse meisjes werden vanuit Lagos via Schiphol en, of all places, Zuid-Laren verhandeld naar onder meer Italië. Sinds 2006 zouden er op de manier 140 kinderen de prostitutie in zijn geloodst. Tien Nigerianen werden aangehouden en wacht een fikse straf.
Politieman Réne van der Wouw noemt de Nigerianen lastig aan te pakken, omdat zij werken in een celstructuur. Bovendien wisselen ze soms van rol. Zij hebben verder hun taal als voordeel. De telefoontaps zijn lastig te verwerken, zegt hij. „Je moet alles laten vertalen, en geschikte tolken zijn spaarzaam.”
„Je ziet nu steeds meer verwevenheid met drugs en prostitutie. En dat verandert zaken. De Nigeriaanse criminaliteit in ons land kenmerkte zich jarenlang door geweldloosheid. Hun wapen was hun computer, hun intelligentie en overtuigingskracht en natuurlijk een ongelooflijke creativiteit. Maar nu zie je in dat segment ook al onderlinge afrekeningen. Sinds 2006 waren er verschillende liquidaties.”
Hoe de nieuwe topcriminelen hun leven leiden, bleek vorig jaar in augustus. Op het huwelijk van een van de leiders, Ebohan in Kanu, vlogen tal van adjudanten uit Nederland naar Nigeria. Engelsman toont de foto’s, die hij bemachtigde: „Het was een uniek moment, omdat duidelijk werd wie nu tot de inner circle behoorde van Ebohan. Hij is één van de spilfiguren.” Op het Nigeriaanse maffiafeest werd het kersverse echtpaar in een versierde Hummer rondgereden, en klonk natuurlijk het vrolijke ’I go chop your dollar’.
      
Kopstukken
De Nigeriaanse bovenbazen lijken zo vreselijk onaantastbaar. Een foto, die vorig jaar in De Telegraaf verscheen, van Nigeriaanse kopstukken onder meer uit de Bijlmer, ging zelfs de hele wereld over. In hun dure pakken lieten zij het breed hangen tijdens een misdaadconferentie in Griekenland. Opmerkelijk was dat elke Nigeriaan op de foto bekend was onder minstens vier aliassen.
Dat de Nigerianen vanuit Amsterdam kapitalen verdienen, is allang niet meer alleen een vermoeden. De rechercheafdeling van de US Postal Inspection Service onderschepte in de eerste helft van vorig jaar 540.000 betalingsopdrachten vanuit ons land. De grootste vangst ooit, stelde de dienst in zijn jaarverslag, zo berichtte Het Financieele Dagblad in juni. De geschatte schade: 2,1 miljard dollar. Willem Woelders, de voormalige recherchechef van Amterdam, schetste onlangs al zijn grote zorg. Volgens hem is de huidige poldermaffia ’old school’, en behoren de Nigerianen tot de kandidaten om de Nederlanders te verdringen. „Als die weer uit de gevangenis komen, dan is hun positie weg.” Detective Frank Engelsman is er zelfs al van overtuigd: de nieuwe Holleeder ís een Nigeriaan. „Hij verdient in elk geval meer en heeft meer mensen voor zich werken.”
Hij wijst speciaal naar de steenrijke Ogadinma Agamu (39), die jaren in de Kinkerbuurt woonde, en nog steeds onder aliassen in Nederland verblijft, maar ook in Doebai en Nigeria resideert. „Hij stuurt zeker 3500 mensen aan. Zijn macht is heel groot. Die man heeft een visie; hij ontwikkelt echt markten in verschillende landen. Toen de Nederlandse politie hard ingreep, gelaste hij een radiostilte. Alle activiteiten moesten even rusten. Binnen een dag hield alles op. Alles! Dan heb je het voor het zeggen…”
      
Ze vinden ons land slechts wingewest, zoals hun land dat ook eeuwen was

De financiële recherche van Amsterdam wacht nu op nadere orders. Van der Wouw: „Onze aanpak staat nu even op een laag pitje. We hebben een rapport geschreven met aanbevelingen. Het is nu aan het bestuur en de politiek om te beslissen.” Wat dat betekent? „Toen we de druk er flink op hielden, zag je een enorme afname. Maar haal je die weer weg. Tja, dan weet je wel wat er gebeurt in de Bijlmer…”